Thông tin đầy đủ về nghi thức lễ dạm ngõ miền Trung

Lễ dạm ngõ miền Trung có những nét khác biệt gì so với thủ tục buổi lễ này của các vùng, miền khác, có điều gì cần lưu ý để tránh những sơ xuất không đáng có? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu nào!

Phong tục cưới hỏi ở miền Trung được biết đến với tinh thần “trọng lễ nghi, khi (khinh) tài vật”. Việc cưới xin không quá quan trọng vật chất, tuy nhiên lại khá chi tiết trong phần lễ nghi. Vốn được coi là lần gặp mặt thân tình giữa hai gia đình, nên lễ dạm ngõ miền Trung có phần tinh giản, gọn hơn các vùng khác.

Lễ dạm ngõ miền Trung còn hay được gọi là lễ đi nói, tùy theo quan niệm và nề nếp từng gia đình mà việc chuẩn bị cầu kỳ hay đơn giản. Cơ bản, buổi lễ dạm ngõ là dịp chính thức cha mẹ hai bên gặp gỡ, chuyện trò để hợp thức hóa tình cảm của hai con nên phạm vi buổi lễ chỉ trong gia đình.

Khay trầu cau trong lễ dạm ngõ

Nếu như lễ vật dạm ngõ theo phong tục miền Bắc phải có đôi trà, cặp rượu, trái cây, trầu cau… thì với lễ dạm ngõ miền Trung, nhà trai chỉ cần chuẩn bị khay trầu cau và một chai rượu đến nhà gái và đặt vấn đề hôn nhân cho đôi trẻ.

Thời gian tổ chức lễ dạm ngõ cũng không bị gò bó theo quy tắc nào, thường thì hai gia đình sẽ thỏa thuận với nhau khoảng thời gian thuận tiện cho đôi bên, vốn hay rơi vào cuối tuần. Đại diện nhà trai bao gồm cha mẹ chú rể, người đại diện gia đình (một người lớn tuổi trong gia đình, dòng họ có uy tín và được kính trọng), cùng người thân trong nhà. Với những gia đình ít người, hoặc có hoàn cảnh đặc biệt thì chỉ cần một người lớn vốn có tiếng nói trong gia đình, đi cùng chú rể tương lai đến nhà gái là được.

Lễ vật trầu cau là không thể thiếu trong nghi thức cưới

Trong lễ dạm ngõ, người miền Trung không nặng về lễ vật nhưng trầu cau là món không thể thiếu

Nhà gái cũng không cần phải chuẩn bị mọi thứ quá cầu kỳ, chỉ cần dọn dẹp nhà cửa gọn gàng, chuẩn bị chút trà, bánh để tiếp nhà trai. Hiện nay, do các đôi trẻ đều được tự do tìm hiểu và yêu nhau, nên chính 2 bạn phải là cầu nối để giúp phụ huynh hai bên cảm thấy thoải mái, thân tình hơn. Trước khi lễ dạm ngõ diễn ra, mỗi người nên nói rõ một số quy tắc, nề nếp, thói quen của gia đình cho đối phương để khi người lớn hai nhà gặp mặt sẽ không ai bất ngờ, tránh những vấn đề không đáng có.

Ý nghĩa của lễ dạm ngõ ngày xưa

Ý nghĩa của lễ dạm ngõ ngày xưa

Phong tục cưới hỏi ngày xưa và nay vốn có nhiều khác biệt, đôi trẻ ngày xưa muốn tiến tới hôn nhân phải trải qua 6 lễ, trong đó lễ đầu tiên là lễ dạm ngõ

Tại buổi dạm ngõ, sau khi đại diện nhà trai trình bày lý do và đặt lời xin cưới, cha mẹ cô dâu sẽ nhận lễ và hướng dẫn 2 con thắp nhang trên bàn thờ tổ tiên để báo cáo, cũng như xin phép được thực  hiện việc trọng đại của đời người.

Thắp hương trên bàn thờ gia tiên

Cũng tại buổi gặp gỡ này, hai nhà sẽ trực tiếp bàn bạc đến các thủ tục cho đám hỏi, đám cưới như thời gian, có các yêu cầu, thủ tục nào, số lượng lễ vật ra sao theo đúng nghi thức lễ cưới miền Trung

Vốn được coi là bước đầu tiên trong nghi thức cưới hỏi, lễ dạm ngõ miền Trung dù đơn giản nhưng mang đậm giá trị tinh thần, là sự khởi đầu cho cuộc hôn nhân của đôi bạn trẻ sau này.

H. L

Những điều cần biết về lễ dạm ngõ miền Bắc

Với đặc trưng văn hóa cũng như nếp sống khác nhau, nghi thức lễ dạm ngõ miền Bắc cũng có một số điểm khác biệt so với miền Trung và miền Nam.

Sau thời gian tìm hiểu, yêu nhau và đồng lòng muốn về chung một nhà, đôi tình nhân sẽ thông báo mong muốn với cha mẹ hai bên. Để khởi động cho các thủ tục cưới hỏi, lễ dạm ngõ – lần gặp gỡ chính thức giữa người lớn của hai nhà sẽ được tiến hành.

Cơi trầu là lễ vật phải có trong lễ dạm ngõ

Theo phong tục truyền thống, cưới hỏi là một việc lớn trong đời nên có nhiều quy tắc, nghi thức nghiêm ngặt và cầu kỳ, trải qua 6 lễ kéo dài trong 3 năm. Nhưng ngày nay, mọi thủ tục đã được giản lược đi rất nhiều, thời gian cũng được rút ngắn phù hợp với điều kiện của hai gia đình. Dù có như vậy, lễ dạm ngõ vẫn được duy trì như một thủ tục đầu tiên giữa cha mẹ đôi bên để chính thức tiến hành đám cưới cho con cái mình.

Lễ dạm ngõ miền Bắc còn được gọi là chạm ngõ, được tiến hành khá giản dị, nhanh gọn nhưng vẫn giữ được những thủ tục cơ bản và không khí trang trọng vốn có.

Số lượng lễ vật phải là số chẵn

Vốn được coi là một thủ tục có nhiều tính truyền thống văn hóa hơn là tính nghi thức. Dù vậy, bởi quan niệm “đầu xuôi đuôi lọt” nên lễ dạm ngõ vẫn là một trong 3 lễ quan trọng của nghi thức cưới hỏi được giữ lại đến ngày nay là: dạm ngõ – đám hỏi – rước dâu.

Khâu chuẩn bị cho lễ dạm ngõ miền Bắc bắt buộc phải có cơi trầu cau phủ vải nhiễu đỏ như tráp quả đám cưới, sau đó có thêm các lễ vật khác như trà, rượu, trái cây được bọc giấy kính đỏ. Điều đặc biệt, lễ vật của lễ dạm ngõ miền Bắc luôn phải là số chẵn, với quan niệm khởi đầu cho việc hỷ sự, phải đủ đôi đủ cặp.

Ý nghĩa của lễ dạm ngõ ngày xưa

Ý nghĩa của lễ dạm ngõ ngày xưa

Phong tục cưới hỏi ngày xưa và nay vốn có nhiều khác biệt, đôi trẻ ngày xưa muốn tiến tới hôn nhân phải trải qua 6 lễ, trong đó lễ đầu tiên là lễ dạm ngõ

Về thời điểm tổ chức lễ dạm ngõ, không bắt buộc phải xem ngày, giờ nghiêm ngặt như đám hỏi và đám cưới. Tuy nhiên, một số gia đình kỹ lưỡng vẫn sẽ xem ngày tốt để đảm bảo mọi chuyện đều suôn sẻ. Thời điểm thường do nhà trai chọn, sau đó thông báo cho nhà gái thời gian, số lượng người sẽ tham gia buổi lễ này. Vốn được coi là buổi gặp gỡ của hai gia đình nên thành viên tham gia mỗi nhà không nên nhiều hơn 7 người.

Lễ dạm ngõ là buổi gặp gỡ chính thức đầu tiên của 2 gia đình

Đại diện nhà trai bao gồm cha mẹ chú rể, một người có tiếng nói trong gia đình, dòng họ cùng người thân trong nhà. Số lượng người đại diện nhà gái cũng tương tự.

Vào đúng ngày giờ đã hẹn, nhà trai cùng trầu cau và lễ vật sẽ đến nhà gái, giới thiệu đại diện gia đình và phát biểu trong lễ dạm ngõ để bày tỏ mong muốn chính thức tính đến chuyện hôn sự của 2 con. Cha mẹ cô gái sẽ nhận và sắp trầu cau, lễ vật nhà trai mang đến lên bàn thờ gia tiên, cho phép 2 con thắp hương để báo cáo với tổ tiên và xin sự phù hộ.

Thắp hương bàn thờ gia tiên trong lễ dạm ngõ

Các thủ tục, yêu cầu về đám hỏi, đám cưới cũng được đại diện hai gia đình bàn đến trong lễ dạm ngõ.

Với các thủ tục nói trên, buổi lễ dạm ngõ miền Bắc chỉ diễn ra gói gọn trong 30-40 phút.Sau đó, nhà gái có thể mời nhà trai ở lại dùng bữa cơm thân mật đã được chuẩn bị trước, tuy nhiên việc này cũng tùy thuộc vào điều kiện của hai nhà, không có tính chất bắt buộc.

H. L

Lễ dạm ngõ miền Nam

Theo nghi thức cưới hỏi đã được giản lược, lễ dạm ngõ được coi là một trong 3 lễ quan trọng. Tuy vậy, có thể do lối sống phóng khoáng, ít nặng nề về nghi thức, lễ dạm ngõ miền Nam có một số điểm khác so với nghi thức này ở các miền khác.

Theo những tài liệu về nghi thức cưới hỏi truyền thống, các lễ nghi trong việc cưới xin ở miền Nam cũng nhiều quy định nghiêm ngặt. Tuy nhiên, với cuộc sống ngày càng bận rộn, cộng thêm với lối sống chân chất, phóng khoáng của người phương Nam nên các thủ tục trong quá trình tổ chức cưới hỏi đã giản lược khá nhiều. Lễ dạm ngõ miền Nam cũng có một số điều chỉnh so với miền Bắc.

Không ít người dân Nam Bộ không để ý đến lễ dạm ngõ, hoặc đôi khi là không biết về lễ dạm ngõ. Trong quan điểm của họ, hai lễ quan trọng chính là đám hỏi và đám cưới mà thôi. Kỳ thực, lễ dạm ngõ miền Nam cũng vẫn được coi là 1 trong 3 lễ chính của quy trình cưới hỏi. Dù so với những nơi khác, buổi lễ này giản dị và có phần thoải mái hơn.

Có thể với các gia đình sống tại Sài Gòn, với guồng công việc bận rộn, việc tổ chức một lễ dạm ngõ là việc không nhất định phải làm. Với các gia đình ở các tỉnh miền Tây, nơi ít nhất vẫn còn duy trì được khá nhiều phong tục, lễ nghi thì lễ dạm ngõ dù đơn sơ vẫn cần được chuẩn bị chỉn chu. Vì thế, việc tìm hiểu lễ dạm ngõ là gì, cần những gì là điều không thừa với các cặp đôi sắp cưới.

Lễ dạm ngõ miền Nam còn được gọi là đám nói, lễ đi nói, tức là dịp gặp gỡ chính thức giữa phụ huynh của hai nhà để bàn bạc về chuyện hôn sự cho các con của mình. Lễ dạm ngõ cũng là một hình thức cho thấy cha mẹ chàng trai chấp nhận, trân trọng cô gái mà con họ yêu, muốn đến gia đình nhà gái để xin cô gái về làm dâu. Quan niệm của người Việt vốn tôn trọng việc “danh chính ngôn thuận”, nên lễ dạm ngõ cũng chính là sự công nhận mối quan hệ của hai bạn trẻ từ hai gia đình.

Về lễ vật trong lễ dạm ngõ miền Nam cũng không phức tạp, chỉ cần cặp rượu, trà được gói giấy kính đỏ trang trọng, mâm trái cây và khay trầu cau, nếu chi tiết thì có thể têm trầu cánh phượng. Với những gia đình mà nhà gái, nhà trai đều thoải mái, không nặng chuyện lễ vật, nhà trai chỉ cần có khay trầu cau và chai rượu cũng đã coi như đủ lễ. Chính vì thế lễ dạm ngõ miền Nam còn được nhiều người gọi bằng cái tên lễ bỏ rượu.

Mâm quả lễ dạm ngõ

Ảnh: Lemon tree style

Thành phần tham dự buổi lễ này gồm cha mẹ hai bên cùng một số họ hàng, người có uy tín trong dòng họ cùng đôi trẻ. Đây được coi là buổi gặp gỡ chính thức của hai nhà, nên phần chính của buổi lễ là người lớn hai nhà nói chuyện, bàn bạc chuyện hôn nhân cho các con. Đại diện nhà trai sẽ phát biểu trong lễ dạm ngõ lý do đến nhà gái, xin phép để tổ chức lễ cưới cho hai con. Nhà trai trao lễ vật, nhà gái tiếp nhận và sắp xếp lễ vật lên bàn thờ gia tiên và cho phép đôi trẻ thắp nhang để xin sự chứng kiến và cho phép của tổ tiên.

Sau phần nghi thức này, hai nhà sẽ bàn bạc thời gian tổ chức đám hỏi, đám cưới hoặc có thể cộng gộp 2 lễ này tổ chức một ngày hay không. Ngay cả việc xem tuổi của hai con để xác định ngày lành cũng được bàn bạc trong lễ dạm ngõ. Tùy theo thỏa thuận của hai nhà mà những phần cơ bản của lễ hỏi, lễ cưới được thống nhất trước, mở đường cho quá trình chuẩn bị chi tiết sau này bớt những khúc mắc.

Mâm trầu cau

Ngày nay, việc cô dâu miền Nam kết hôn cùng chú rể miền Bắc, miền Trung hoặc ngược lại là điều không còn xa lạ. Sự khác biệt giữa quan điểm, phong tục các miền là hiển nhiên,  nên việc có những rắc rối về các nghi lễ cũng là điều khó tránh. Trong trường hợp này, vai trò của “hai nhân vật chính” rất quan trọng. Các bạn cần phải tìm hiểu kỹ quy tắc lễ nghi mỗi miền, bên cạnh đó, mỗi người phải trò chuyện để hiểu rõ yêu cầu của phụ huynh, tìm ra những điểm khác biệt của hai nhà.

Khi đã hiểu được các điểm khác biệt này, mỗi người phải là “nhà thương thuyết” với chính cha mẹ mình, nhằm giúp người lớn hiểu rõ được sự khác biệt và mong muốn của mỗi gia đình. Từ đó, tìm ra giải pháp điều chỉnh để các buổi gặp mặt, nghi lễ sau này được suôn sẻ. Bởi hơn ai hết, phụ huynh dù có yêu cầu gì cũng chỉ mong chuyện hôn nhân của con cái được thuận lợi, suôn sẻ và tốt đẹp mà thôi.

An Chi